Biên bản cuộc họp tháng 4 của Federal Reserve vừa được công bố cho thấy sự thay đổi đáng chú ý trong quan điểm chính sách tiền tệ của các quan chức Fed. Sau hơn 2 năm tập trung vào thời điểm và tốc độ cắt giảm lãi suất, nội bộ Fed hiện đã bắt đầu nghiêm túc thảo luận về khả năng tăng lãi suất trở lại nếu lạm phát tiếp tục neo cao.
Fed không còn chỉ bàn về cắt giảm lãi suất
Trong suốt hai năm qua, thị trường tài chính toàn cầu chủ yếu tập trung vào câu hỏi khi nào Fed sẽ bắt đầu nới lỏng chính sách tiền tệ.
Tuy nhiên, biên bản cuộc họp tháng 4 cho thấy cục diện đã thay đổi rõ rệt. Theo tài liệu được công bố, “đa số thành viên” cho rằng việc tiếp tục thắt chặt chính sách có thể trở nên cần thiết nếu lạm phát duy trì trên mục tiêu 2% trong thời gian dài.
Đây được xem là tín hiệu quan trọng bởi cuộc họp tháng 4 là phiên họp cuối cùng do Jerome Powell chủ trì trước khi Kevin Warsh tiếp quản và điều hành cuộc họp chính sách tiếp theo vào ngày 16-17/6.
Nội bộ Fed xuất hiện bất đồng về định hướng chính sách
Trong cuộc họp tháng trước, Fed vẫn quyết định giữ nguyên lãi suất. Tuy nhiên, điểm gây tranh luận không nằm ở quyết định này mà ở cách diễn đạt trong thông cáo sau cuộc họp.
Có ba Chủ tịch Fed khu vực phản đối việc tiếp tục duy trì thiên hướng “nới lỏng” trong tuyên bố chính sách – ngôn từ vốn được hiểu là Fed vẫn ưu tiên khả năng cắt giảm lãi suất hơn là tăng thêm.
Biên bản cho thấy không chỉ ba quan chức trên, mà còn có “nhiều” thành viên khác muốn loại bỏ cách diễn đạt này, phản ánh sự thay đổi quan điểm rộng hơn bên trong Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC).
Xung đột Iran làm gia tăng áp lực lạm phát
Một trong những nguyên nhân chính khiến Fed thay đổi lập trường là căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông.
Các cuộc tấn công liên quan đến Mỹ, Israel và Iran, cùng nguy cơ gián đoạn tại eo biển Hormuz, đã khiến giá năng lượng tăng mạnh. Thị trường hiện lo ngại đây không còn là cú sốc ngắn hạn mà có thể kéo dài và khiến lạm phát duy trì ở mức cao lâu hơn dự kiến.
Giá dầu tăng đã kéo theo lợi suất trái phiếu Mỹ leo thang mạnh. Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đã tăng từ vùng 4% hồi đầu tháng 3 lên khoảng 4,6% trong thời gian gần đây.
Diễn biến này khiến chi phí vay vốn của doanh nghiệp và lãi suất vay mua nhà tăng lên, qua đó tạo thêm áp lực cho nền kinh tế Mỹ.
Theo James Egelhof, kinh tế trưởng Mỹ tại BNP Paribas, thị trường hiện đang định giá lại triển vọng chính sách tiền tệ của Fed, từ kỳ vọng cắt giảm lãi suất sang khả năng Fed có thể tăng lãi suất trở lại.
Lãi suất thực giảm khiến Fed lo ngại
Một vấn đề khác khiến các quan chức Fed quan tâm là chính sách tiền tệ thực tế có thể đang trở nên nới lỏng hơn dù Fed chưa cắt giảm lãi suất danh nghĩa.
Khi lạm phát tăng trong lúc Fed giữ nguyên lãi suất, lãi suất thực sẽ giảm xuống. Điều này đồng nghĩa với việc chi phí vay thực tế của nền kinh tế thấp hơn, tạo thêm động lực cho tiêu dùng và đầu tư.
Nhiều chuyên gia cho rằng tình trạng này chẳng khác nào Fed đang “ngầm nới lỏng” chính sách trong bối cảnh nền kinh tế Mỹ vẫn duy trì sức chống chịu khá tốt.
AI và thị trường lao động khiến bài toán của Fed phức tạp hơn
Ngoài yếu tố năng lượng, làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) cũng đang khiến áp lực lạm phát khó hạ nhiệt nhanh như kỳ vọng.
Ban đầu, AI được kỳ vọng giúp nâng cao năng suất và hỗ trợ giảm lạm phát trong dài hạn. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, hàng trăm tỷ USD đang được đổ vào xây dựng trung tâm dữ liệu, phát triển hạ tầng công nghệ và chip bán dẫn.
Cùng với đó, giá cổ phiếu công nghệ tăng mạnh cũng tạo ra hiệu ứng tài sản tích cực, thúc đẩy tiêu dùng và nhu cầu trong nền kinh tế.
Trong khi đó, thị trường lao động Mỹ vẫn duy trì trạng thái tương đối ổn định, làm giảm áp lực buộc Fed phải sớm nới lỏng chính sách.
Quan điểm của Fed đang thay đổi rõ rệt
Lạm phát tại Mỹ đã duy trì trên mục tiêu 2% của Fed trong hơn 5 năm qua. Trước đây, nhiều quan chức tin rằng lạm phát sẽ dần giảm khi các cú sốc tạm thời suy yếu.
Tuy nhiên, niềm tin này hiện không còn chắc chắn như trước.
Anna Paulson – người từng kỳ vọng Fed có thể cắt giảm lãi suất vào cuối năm – nay thừa nhận thị trường hoàn toàn có cơ sở khi tính đến khả năng Fed phải nâng lãi suất trở lại.
Trong khi đó, chính quyền của Donald Trump vẫn cho rằng áp lực giá năng lượng chỉ mang tính tạm thời.
Scott Bessent nhận định lạm phát cơ bản của Mỹ đã có dấu hiệu giảm trước khi căng thẳng với Iran bùng phát và có thể quay trở lại xu hướng hạ nhiệt sau một vài tháng.
Tuy nhiên, nếu giá năng lượng tiếp tục duy trì ở mức cao và lạm phát lan rộng sang tiền lương cũng như lĩnh vực dịch vụ, Fed có thể phải đối mặt với kịch bản khó khăn hơn nhiều trong thời gian tới.
Hotline (Zalo) : 0904 359 559
