Giới phân tích cảnh báo giá dầu có thể bật tăng trở lại dù thị trường đang lạc quan

Giá dầu thế giới đã giảm mạnh về vùng trước xung đột Mỹ – Iran, nhưng nhiều chuyên gia cho rằng thị trường đang quá lạc quan. Những rủi ro liên quan đến nguồn cung, eo biển Hormuz và quá trình tái thiết dự trữ dầu toàn cầu vẫn có thể khiến giá dầu bật tăng trở lại trong thời gian tới.

Giá dầu giảm về mức trước chiến tranh nhưng rủi ro vẫn hiện hữu

Giá dầu thế giới đã giảm mạnh trong thời gian gần đây, trở lại vùng giá trước khi xung đột giữa Mỹ và Iran bùng phát, nhờ thỏa thuận ngừng bắn mong manh cùng các nỗ lực ngoại giao nhằm hướng tới chấm dứt căng thẳng.

Tuy nhiên, nhiều chiến lược gia hàng hóa cảnh báo rằng diễn biến hiện nay có thể phản ánh sự lạc quan quá mức của thị trường, khi giới đầu tư đang đánh giá thấp những rủi ro còn tồn tại đối với nguồn cung dầu toàn cầu.

Eo biển Hormuz vẫn là yếu tố quyết định giá dầu

Một trong những yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến giá dầu hiện nay là tình hình vận chuyển qua eo biển Hormuz – tuyến đường huyết mạch của thị trường năng lượng thế giới.

Mặc dù lưu lượng tàu thuyền đã bắt đầu phục hồi sau thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, các chuyên gia cho rằng hoạt động vận tải khó có thể sớm quay trở lại mức bình thường trước chiến tranh.

Theo đánh giá của giới phân tích, Tehran vẫn đang tận dụng vị trí chiến lược tại eo biển Hormuz để tạo lợi thế trong các cuộc đàm phán hòa bình với Mỹ.

Doanh nghiệp vận tải vẫn thận trọng khi đi qua Hormuz

Ông Nikos Petrakakos, Giám đốc đầu tư (CIO) của Tufton Investment Management, cho biết nhiều hãng vận tải biển vẫn chưa sẵn sàng đưa tàu quay trở lại khu vực Hormuz.

Nguyên nhân là do:

• Thỏa thuận hòa bình vẫn thiếu chắc chắn.
• Nguy cơ mìn biển còn hiện hữu.
• Chi phí bảo hiểm chiến tranh vẫn ở mức cao.

Theo ông, dù tình hình đã có những chuyển biến tích cực nhưng vẫn còn rất xa mới trở lại trạng thái bình thường.

Giá dầu đã phục hồi trở lại sau nhịp giảm mạnh

Trong phiên giao dịch ngày 29/6:

• Giá dầu WTI giao tháng gần tại New York tăng 1,9%, đóng cửa ở 70,56 USD/thùng.
• Giá dầu Brent tăng 1,3%, chốt tại 72,92 USD/thùng.

Trước đó, ngày 26/6, dầu WTI lần đầu tiên giảm xuống dưới mốc 70 USD/thùng kể từ trước khi chiến tranh bùng phát vào cuối tháng 2.

Trong giai đoạn căng thẳng nhất của cuộc xung đột, giá dầu từng leo lên khoảng 120 USD/thùng, mức cao nhất trong hơn bốn năm.

Diễn biến giá dầu Brent giao sau tại thị trường London trong 6 tháng qua. Đơn vị: USD/thùng – Nguồn: Trading Economics.

Thị trường có thể đang đánh giá thấp rủi ro nguồn cung

Bà Amrita Sen, nhà sáng lập kiêm Giám đốc nghiên cứu của Energy Aspects, cho rằng thị trường đang đánh giá thấp khoảng cách giữa điều kiện vận tải hiện tại với thời điểm trước chiến tranh.

Theo bà, dù giao thông qua Hormuz đã cải thiện nhưng các điều kiện vận hành vẫn chưa thực sự ổn định như trước đây.

Rủi ro trừng phạt vẫn gây áp lực lên hoạt động vận tải

Ngoài vấn đề an ninh, các chuyên gia còn cảnh báo nguy cơ từ các lệnh trừng phạt.

Theo ông Petrakakos, dù khả năng Iran chính thức áp dụng cơ chế thu phí đối với tàu đi qua Hormuz là không cao, Tehran vẫn có thể tìm cách kiểm soát hoạt động hàng hải ở một mức độ nhất định.

Hiện nay, nhiều thỏa thuận liên quan đến việc đưa tàu qua Hormuz vẫn mang tính tự phát. Điều này khiến phần lớn doanh nghiệp vận tải tránh tiếp xúc trực tiếp với phía Iran nhằm hạn chế nguy cơ vi phạm các lệnh trừng phạt quốc tế.

Iran có thể sử dụng Hormuz như một công cụ đàm phán

Theo bà Amrita Sen, việc Iran đề xuất thu phí các tàu đi qua Hormuz khó được các quốc gia thuộc Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC) hay các doanh nghiệp phương Tây chấp nhận.

Bà nhận định mục tiêu chính của Tehran là tạo thêm sức ép để Mỹ giải phóng các tài sản bị phong tỏa, qua đó có thêm nguồn lực phục vụ công cuộc tái thiết sau chiến tranh.

“Iran đang tận dụng tối đa lợi thế của mình tại eo biển Hormuz và được xem là bên có ảnh hưởng lớn tới hoạt động lưu thông tàu bè, đặc biệt tại làn phía Nam. Tuy nhiên, các công ty phương Tây sẽ không được phép chi trả các khoản phí mà Iran đề xuất”, bà Sen cho biết.

Bảo hiểm vận tải biển vẫn là nút thắt lớn

Một vấn đề khác là thị trường bảo hiểm hàng hải.

Theo ông Petrakakos, dù các tàu mắc kẹt quanh eo biển Hormuz đang dần được giải phóng, các công ty bảo hiểm sẽ cần thêm thời gian trước khi sẵn sàng giảm phí bảo hiểm chiến tranh.

Ông dự báo phải mất thêm vài tháng thị trường bảo hiểm vận tải biển mới thực sự ổn định trở lại.

Quá trình tái xây dựng dự trữ dầu có thể hỗ trợ giá dầu

Ông Aldo Spanjer, Trưởng bộ phận chiến lược hàng hóa tại BNP Paribas Markets 360, cho rằng trọng tâm của thị trường hiện nay không còn là nguy cơ gián đoạn nguồn cung ngay lập tức mà chuyển sang tốc độ tái xây dựng các kho dự trữ dầu.

Theo ông, sau nhiều tháng liên tục sử dụng nguồn dầu dự trữ để ổn định thị trường, nhiều quốc gia sẽ cần mua bổ sung lượng dầu đáng kể để làm đầy lại kho dự trữ.

Điều này có thể tạo ra nhu cầu đủ lớn để hấp thụ nguồn cung bổ sung trên thị trường.

Giá dầu có thể tăng lên 80 USD/thùng vào cuối năm

Ông Spanjer dự báo giá dầu có thể tăng lên khoảng 80 USD/thùng vào cuối năm, nhờ nhu cầu tái tích trữ dầu từ nhiều quốc gia.

Xa hơn, chuyên gia này kỳ vọng dầu sẽ dao động trong vùng 75–85 USD/thùng trong năm 2027.

Sau khi các kho dự trữ được bổ sung đầy đủ, ông cho rằng dư địa tăng giá sẽ thu hẹp và thị trường nhiều khả năng quay trở lại trạng thái backwardation, trong đó giá dầu giao ngay thấp hơn giá của các hợp đồng kỳ hạn.

Triển vọng giá dầu: Thị trường vẫn tiềm ẩn nhiều biến động

Mặc dù giá dầu đã giảm đáng kể so với giai đoạn đỉnh điểm của xung đột Mỹ – Iran, giới phân tích cho rằng thị trường vẫn đang đối mặt với nhiều yếu tố bất định.

Các rủi ro liên quan đến eo biển Hormuz, hoạt động vận tải biển, chi phí bảo hiểm, chính sách trừng phạt và nhu cầu tái xây dựng dự trữ dầu toàn cầu đều có thể khiến giá dầu đảo chiều tăng trở lại trong những tháng tới. Nếu tiến trình hòa bình gặp trở ngại hoặc nguồn cung phục hồi chậm hơn kỳ vọng, giá dầu hoàn toàn có khả năng quay trở lại vùng giá cao hơn hiện nay.